PRZEWODNIK MUZYKA I TANIEC
Pipa, guzheng oraz Taniec Tęczowej Spódnicy
Co tak naprawdę kryją instrumenty i tańce widowiska z dynastii Tang — pipa, guzheng, utwór „Spódnica z tęczy” oraz prawdziwa historia każdego z tych elementów.
Zobacz terminy dynastii Tang na GetYourGuide ↗Pipa: instrument z Jedwabnego Szlaku, który stał się w pełni chiński
Pipa, czterostrunowa, gruszkowata lutnia trzymana pionowo i szarpana palcami lub paznokciami, to często najwybitniejszy instrument solowy w programach inspirowanych epoką Tang. To doskonały symbol tangowskiego kosmopolityzmu: przodkowie tego instrumentu przybyli do Chin z Azji Środkowej i Persji Jedwabnym Szlakiem na wieki przed dynastią Tang, a u szczytu jej potęgi pipa została w pełni wchłonięta przez chińską muzykę dworską, a wirtuozi gry na pipie byli sławieni w poezji tangowskiej. Jej jasne, perkusyjne, szarpane brzmienie – zdolne zarówno do delikatnej melodii, jak i szybkich, bębnowych pasaży – należy do najbardziej uderzających dźwięków w zespole tego widowiska.
Guzheng: starsza, rodzima cytra
O ile pipa przybyła do Chin z zagranicy, guzheng (często skracane do zheng) to rodzimy chiński instrument, którego korzenie sięgają wieków przed dynastią Tang. To długa, pozioma cytra szarpana z ruchomymi mostkami pod każdą struną, pozwalającymi graczowi zmieniać wysokość dźwięku i uzyskiwać płynne, ślizgowe pasaże glissando, które dla większości zachodnich uszu są natychmiast rozpoznawalne jako „klasyczna chińska" muzyka. W kontekście widowiska w stylu dynastii Tang guzheng zwykle dostarcza płynnej, melodyjnej podstawy pod tancerzy, podczas gdy flet i pipa dodają fakturę i ornamentykę — podział ról odzwierciedlający sposób, w jaki te instrumenty faktycznie łączono w historycznych chińskich zespołach.
Flety, harmonijki ustne i reszta zespołu
Typową orkiestrę inspirowaną dynastią Tang uzupełniają dizi – bambusowy flet poprzeczny z charakterystyczną, wibrującą membraną nad jednym otworem, która nadaje mu jaśniejszą barwę niż zachodnim fletom – oraz sheng, organy ustne z pionowych bambusowych piszczałek, należące do najstarszych instrumentów z języczkiem swobodnym na świecie i prawdopodobny przodek harmonijki oraz akordeonu. Niektóre produkcje wzbogaca także konghou, starożytna harfa szarpana, która w dużej mierze zniknęła z użycia po dynastii Ming i istnieje dziś wyłącznie dzięki temu, że lutnicy zrekonstruowali ją na podstawie historycznych wizerunków – sama w sobie stanowiąc mały przykład tego samego ducha odrodzenia, który napędza całe widowisko.
Taniec „Rainbow Skirt and Feathered Robe”
Najbardziej rozpoznawalnym utworem w większości programów tanecznych dynastii Tang jest Nishang Yuyi, zwykle tłumaczony jako taniec „Szata z Tęczy i Piórami". Źródła z epoki Tang oraz poezja, w tym słynny długi poemat Bai Juyiego, wiążą go z dworem cesarza Xuanzonga w VIII wieku oraz z jego słynną małżonką Yang Guifei, która miała go wykonywać. Podobnie jak w przypadku reszty repertuaru, nie zachowała się żadna oryginalna choreografia — to, co widzi publiczność, jest współczesną rekonstrukcją opartą na opisach literackich, badaniach nad historycznymi kostiumami oraz szerszym słowniku ruchu chińskiego tańca klasycznego, a nie zachowaną oryginalną sekwencją.
Co tak naprawdę robią długie rękawy
Płynne, ponadwymiarowe jedwabne rękawy widoczne przez cały spektakl wywodzą się z konkretnej tradycji chińskiego tańca, zwanej czasem „tańcem długich rękawów”, w której tkanina traktowana jest jako przedłużenie ramion tancerza i służy do tworzenia kształtów w powietrzu – przeciągnięć, spiral, nagłych szarpnięć i powolnych, rozwijających się łuków. To technika o własnej, wielowiekowej historii w chińskiej sztuce scenicznej, wymagająca prawdziwej kontroli fizycznej, aby kilka metrów ciągnącego się jedwabiu poruszało się w rytmie, a nie zwisało luźno. Obserwowanie, jak praca rękawów synchronizuje się z muzyką, to jeden z najbardziej satysfakcjonujących sposobów śledzenia choreografii, jeśli nie czytasz programu.